แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ แบคทีเรีย แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ แบคทีเรีย แสดงบทความทั้งหมด

แบคทีเรียในอาหาร


     อาหาร เป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์ มนุษย์ทุกคนล้วนต้องการบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ มีประโยชน์และปลอดภัยต่อชีวิต แต่โดยทั่วไปอาหารที่เราบริโภคมักปนเปื้อนจุลินทรีย์ชนิดต่างๆโดยเฉพาะแบคทีเรีย ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กมาก จึงไม่สามารถมองเห็นได้ว่าในอาหารที่เราบริโภคเข้าไปมีการปนเปื้อนของแบคทีเรียอยู่ และยังเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดผลเสียต่างๆ ได้แก่ ทำให้อาหารเน่าเสีย ทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยหรือเกิดโรคอาหารเป็นพิษขึ้น หากอาหารที่เราบริโภคเข้าไปมีการปนเปื้อนแบคทีเรียในปริมาณที่ไม่เพียงพอต่อการก่อโรคก็จะไม่เกิดผลเสียต่อร่างกาย แต่ถ้าอาหารมีแบคทีเรียปนเปื้อนในปริมาณมากก็จะเกิดความผิดปกติต่อร่างกายขึ้น เช่น ปวดท้อง ท้องร่วง อาเจียน เป็นไข้ เนื่องจากแบคทีเรียสามารถพบได้ทั่วไปในสภาพแวดล้อม จึงเป็นการยากที่จะหลีกเลี่ยงอาหารที่ปนเปื้อนแบคทีเรียได้ การรู้วิธีการป้องกันการเกิดการปนเปื้อนของแบคทีเรียในอาหาร ก็ย่อมส่งผลดีให้กับร่างกายของเรา โดยการดูแลสุขลักษณะทั้งของอาหารและตัวผู้บริโภคเองให้ปลอดภัยและมีคุณภาพ เราก็จะสามารถหลีกเลี่ยงโรคภัยต่างๆที่ไม่พึงประสงค์ได้



     อาหารเป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่มีความสำคัญมากในการดำรงชีวิตของมนุษย์ มีมากมายหลายประเภทให้เลือกสรร อาหารแต่ละประเภทที่เราบริโภคเข้าไปมีทั้งที่ก่อให้เกิดคุณค่าทางโภชนาการและโทษต่อร่างกายอย่างไรก็ตาม อาหารแทบทุกชนิดที่เราบริโภคเข้าไปนั้น มักจะประสบปัญหากับการปนเปื้อนจากสารพิษต่างๆไม่ว่าจะเป็นสารพิษที่เป็นสิ่งมีชีวิต สารเคมี หรือสารกัมมันตรังสี โดยเฉพาะอาหารที่ปนเปื้อนสารพิษที่เป็นสิ่งมีชีวิตจำพวกจุลินทรีย์  (Microorganisms) ไม่ว่าจะเป็นไวรัส แบคทีเรีย รา ยีสต์ ฯลฯ เนื่องจากจุลินทรีย์สามารถพบได้ทั่วไป โดยปริมาณที่พบจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับวิธีการผลิต บรรจุภัณฑ์ การควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร สภาพแวดล้อม รวมไปถึงผู้บริโภคเอง โดยผู้ที่บริโภคอาหารปนเปื้อนจุลินทรีย์จะได้รับผลกระทบต่อร่างกายมากน้อยแตกต่างกันไปตามชนิดและประเภทของจุลินทรีย์โดยปกติแล้วร่างกายของมนุษย์เองก็มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่ใน ระบบทางเดินอาหาร มีทั้งจุลินทรีย์ที่ให้ประโยชน์และให้โทษต่อร่างกาย ร่างกายของมนุษย์ก็จะมีกลไกในการป้องกันหรือกำจัดจุลินทรีย์แปลกปลอมออกไป แต่หากเกิดในขณะที่ร่างกายอ่อนแอ หรือมีปริมาณของจุลินทรีย์มากเกินไปจนร่างกายไม่สามารถกำจัดออกไปได้ ก็ทำให้จุลินทรีย์เข้าไปก่อกวนระบบการทำงานของร่างกายและก่อให้เกิดความผิดปกติขึ้น ทำให้เกิดอาการป่วยในลักษณะต่างๆ หรือเป็นโรคที่เกิดจากการบริโภคอาหารเรียกว่า “โรคอาหารเป็นพิษ”ซึ่งพบว่าประมาณ 70% ของโรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียเป็นสาเหตุสำคัญ
     ปัจจุบันผู้บริโภคหันมาดูแลสุขภาพกันมากขึ้นโดยการบริโภคอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย แต่ถึง
อย่างไรก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงแบคทีเรียที่ปนเปื้อนมากับอาหารได้ สำหรับอาการที่ปรากฏหลังจากบริโภคอาหารจะเป็นอย่างไรขึ้นอยู่กับจำนวนของแบคทีเรียที่อยู่ในอาหาร หากมีจำนวนน้อยร่างกายก็จะสามารถต้านทานได้ แต่หากมีจำนวนมากเกินไปก็จะทำให้เกิดอาการต่างๆขึ้น เช่น อาเจียน ปวดท้อง ท้องร่วง ฯลฯหากเรามีวิธีดูแลและป้องกันการบริโภคอย่างถูกวิธีก็จะทำให้เราสามารถป้องกันการปนเปื้อนของแบคทีเรียในอาหารได้และดำรงชีวิตได้อย่างปกติสุข






ประเภทของจุลินทรีย์

จุลินทรีย์มีอยู่มากมายหลายชนิด สามารถแบ่งเป็นกลุ่มๆได้ดังนี้



  • แบคทีเรีย เป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว มีลักษณะโครงสร้างแบบง่ายๆ พบอยู่ทั่วไปทั้งในน้ำ อากาศ และบนพื้นดิน แบคทีเรียก่อให้เกิดการเน่าเสียของอาหาร โรคท้องร่วง และทำให้บาดแผลเน่าเปื่อย
  • สาหร่าย เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีคลอโรฟิลล์ ซึ่งเป็นสารสีเขียวที่ใช้ในการสังเคราะห์แสง ลักษณะของเซลล์มีทั้งแบบเดี่ยว แบบกลุ่มหรือเป็นเส้นสาย เช่น สาหร่ายสีเขียว แดง น้ำเงิน
  • รา เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะเป็นทั้งเซลล์เดียว หรือเป็นเส้นใย ตลอดจนลักษณะที่เป็นดอกเห็ด พบอยู่ทั่วไปทั้งในดิน น้ำ อากาศ ประโยชน์ของราได้แก่ การผลิตสุรา เบียร์ และขนมปัง ส่วนโทษของราจะทำให้อาหารเน่าเสียและก่อให้เกิดโรคได้
  • โปรโตซัว เป็นสิ่งมีชีวิตที่อยู่แบบเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์รวมกันเป็นกลุ่ม มีรูปร่างไม่แน่นอน พบทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม รวมทั้งในดินที่ชื้นแฉะ โปรโตซัวก่อให้เกิดโรคบิด มาลาเรีย แต่มีประโยชน์ต่อความสมดุลของระบบนิเวศ
  • ไวรัส เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีขนาดเล็กมาก ไม่มีลักษณะหรือคุณสมบัติเป็นเซลล์ แต่จะประกอบด้วย DNA หรือ RNA อย่างใดอย่างหนึ่ง สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้โดยอาศัยสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น